Vernieuwde Arbowet – De belangrijkste wijzigingen

In 2017 is de vernieuwde Arbeidsomstandighedenwet aangenomen door de Eerste Kamer. Reden voor de regering om deze wet te herzien, is dat de arbeidsmarkt verandert en de duurzame inzetbaarheid van de beroepsbevolking van steeds groter belang wordt.

Als eerste de vraag: is een contract met de arbodienst of bedrijfsarts verplicht?

Volgens de Nederlandse Arbowet zijn werkgevers wettelijk verplicht passende zorg aan werknemers aan te bieden. Wel wordt in de nieuwe Arbowet het zogenaamde “basiscontract” tussen werkgever en arbodienst (of geregistreerde bedrijfsarts) verplicht gesteld. De werkgever dient dit contract op te stellen, samen met de arbodienst of bedrijfsarts. Het verplichte basiscontract geldt voor alle werkgevers, ongeacht het aantal werknemers. Het komt er dus op neer dat waar u ook voor kiest u altijd een basiscontract met een arbodienst of bedrijfsarts zult moet opstellen.

Conclusie: Ja, een “basiscontract” met een arbodienst/bedrijfsarts is verplicht voor iedere werkgever met personeel.

Wat verandert er in de wet?

Als werkgever sluit u een contract af met een arbodienst waarin een aantal zaken rondom arbodienstverlening zijn vastgelegd. Als relatie van uw arbodienst heeft u al een overeenkomst. Deze overeenkomst voldoet voor het grootste deel al aan de nieuwe wetgeving. Mocht er in uw geval nog een onderdeel missen, dan levert uw arbodienst een toevoeging op uw bestaande contract. Het doel van de nieuwe wetgeving is dat er een aantal basiszaken rondom arbodienstverlening in ieder geval is opgenomen. In uw contract moeten volgens de aangepaste wet de volgende zaken zijn geregeld:

Preventief spreekuur

Iedere werknemer heeft, ook zonder ziekmelding, direct toegang tot de bedrijfsarts via een open spreekuur: het preventief spreekuur. De Arbowet geeft werknemers het recht om de bedrijfsarts op eigen initiatief te bezoeken. Toestemming van u als werkgever is niet nodig om gebruik te maken van het preventief spreekuur van de bedrijfsarts. De werknemer is zelfs niet verplicht om dit bezoek te melden. Het doel is om klachten over de gezondheid op het werk eerder onder de aandacht te brengen van de bedrijfsarts en zo daadwerkelijke uitval van uw personeel te voorkomen. U dient als werkgever echter wel de kosten te betalen.

Second opinion

Medewerkers hebben recht op een second opinion van een andere bedrijfsarts. Een werknemer die het niet eens is met de diagnose van de bedrijfsarts, mag een second opinion aanvragen. De bedrijfsarts is verplicht om hieraan mee te werken. Deze second opinion moet komen van een andere bedrijfsarts die niet werk-zaam is bij de organisatie waar de eigen bedrijfsarts werkt. De kosten zijn voor rekening van de werkgever. De terugkoppeling op de second opinion verloopt via de werknemer en de eerste bedrijfsarts en niet via u als werkgever. De second opinion moet door de overheid nog nader worden uitgewerkt in een Arbo regeling. Daar zijn nog geen definitieve kaders duidelijk.

Werkplekbezoek

De bedrijfsarts moet de ruimte hebben om iedere werkplek te bezoeken. De bedrijfsarts krijgt vrije toegang tot de werkvloer, om een duidelijker beeld te krijgen van gezondheidsrisico’s op het werk. De bedrijfsarts kan u met deze informatie beter adviseren over aanpassingen van werkprocessen die de gezondheid op het werk stimuleren, risico’s verminderen en zo uitval voorkomen. De bedrijfsarts mag ook een andere deskundige (bijvoorbeeld een veiligheidsdeskundige, arbeid- en organisatieadviseur of arbeidshygiënist) vragen het werkplekbezoek uit te voeren.

Overleg met Medezeggenschapsraad en/of kerndeskundigen

Bedrijfsartsen mogen overleggen met personeelsvertegenwoordigers. Dat kunnen leden zijn van de ondernemingsraad. Uiteindelijk is het doel om adequate bedrijfsgezondheidszorg te kunnen leveren door nauwer betrokken te raken bij het beleid over gezondheid in de onderneming.

Preventiemedewerker

De nieuwe Arbowet geeft een grotere rol aan preventiemedewerkers. Zij krijgen als taak om te adviseren aan en samen te werken met de bedrijfsarts en de ondernemingsraad, gericht op een zo goed mogelijk arbeidsomstandighedenbeleid. Tot nu toe hadden preventiemedewerkers alleen een wettelijke taak bij het opstellen en uitvoeren van de verplichte risico-inventarisatie en –evaluatie (RI&E) en het doorvoeren van verbetermaatregelen. Onder de nieuwe Arbowet krijgt de ondernemingsraad instemmingsrecht over wie de rol van preventiemedewerker krijgt en wat de positie is van deze persoon in de organisatie. Het takenpakket van de preventiemedewerker was onderwerp van instemmingsrecht in de Wet op de ondernemingsraden (WOR).

Onafhankelijke klachtenregeling

Werknemers en werkgevers die niet tevreden zijn over de behandeling moeten gebruik kunnen maken van een onafhankelijke klachtenregeling. Voor de details van deze klachtenprocedure dient u contact op te nemen met uw arbodienst.

Meldingsplicht beroepsziekten

De bedrijfsarts heeft een meldingsplicht voor beroepsziekten. In het nieuwe basiscontract staat duidelijk aangegeven dat bedrijfsartsen zich toeleggen op het voorkomen van beroepsziekten. In niet alle contracten stond deze verplichting duidelijk omschreven. Helder is nu dat het signaleren en melden van beroepsziekten valt onder het professioneel handelen van iedere bedrijfsarts. Het signaleren van een beroepsziekte is de eerste stap op weg naar het voorkomen van het ontstaan van die beroepsziekte in de toekomst.

Risico Inventarisatie & Evaluatie

De RI&E komt veel prominenter op de agenda. In het kader van meer aandacht voor preventie en het duurzaam inzetbaar houden van medewerkers, moet het in kaart hebben en brengen van de risico’s op de werkplek van de medewerkers meer aandacht krijgen. Na inventarisatie van de risico’s volgt immers een plan van aanpak om de invloed van deze risico’s op de gezondheid van werknemers te inventariseren. Het is goed om een RI&E elke 4 jaar een update te geven. Vergeet daarbij ook niet de registratie van arbeidsongevallen en de preventieve aanpak daarvan.

Wat betekenen de wijzigingen voor uw lopende contracten?

Uw arbodienst dient alle bestaande klantcontracten geïnventariseerd te hebben. Vraagt u hiernaar mochten zij u hierover nog niet benaderd hebben. Let op: Er geldt een overgangsfase tot 1 juli 2018. Tot dan krijgt u als werkgever met uw arbodienstverlener de tijd om uw bestaande contract(en) aan te passen. In veel gevallen betreft het een beperkte aanvulling. Kom tijdig in actie. Bent u te laat, dan volgt er een flinke boete. Deze kan variëren van € 90 t/m € 13500. Verlengingen van bestaande contracten met arbodiensten worden als ‘nieuwe’ contracten gezien.

Niet vrijblijvend vastleggen

De verplichting om een basiscontract af te spreken is overigens niet vrijblijvend. De inspectie SZW heeft de mogelijkheid om sancties op te leggen als het Arbo contract niet aan de juiste voorwaarden voldoet.

Meer weten?

Wenst u advies, heeft u reeds een nieuw contractvoorstel van de Arbodienst ontvangen of gaat u een geheel nieuw contract aan, twijfel niet ons te bellen of te mailen mocht u nog vragen hebben.

Salarisadviseurs AccountAdvies:
Richard Gielen en Danielle Schasfoort